Odpowiedzialność zawodowa a zakres polisy
W rehabilitacji neurologicznej ryzyko zdarzeń związanych z utratą równowagi, transferem i przemieszczaniem pacjenta jest wyższe niż w wielu innych obszarach fizjoterapii. Dotyczy to zwłaszcza osób po udarach, urazach ośrodkowego układu nerwowego, z chorobami neurodegeneracyjnymi oraz z istotnymi zaburzeniami chodu. Fizjoterapeuta pracujący na podstawie umowy B2B powinien rozdzielić dwie kwestie: odpowiedzialność wynikającą z wykonywania zawodu oraz zakres faktycznie zawartego ubezpieczenia. Sama forma współpracy gospodarczej nie przesądza o tym, czy konkretne zdarzenie zostanie objęte ochroną. Decydują znaczenie mają status działalności, charakter świadczenia, warunki polisy i sposób powstania szkody.
Jeżeli fizjoterapeuta prowadzi działalność leczniczą, obowiązkowe ubezpieczenie OC obejmuje szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania ich udzielania. Zakres obowiązkowego OC nie powinien być jednak utożsamiany z pełnym zabezpieczeniem działalności gospodarczej. W praktyce istotne są także wyłączenia, suma gwarancyjna, sposób definiowania osób objętych ochroną oraz zakres czynności wykonywanych w ramach kontraktu B2B. Przy zdarzeniu polegającym na upadku pacjenta znaczenie może mieć między innymi to, czy fizjoterapeuta przeprowadził ocenę ryzyka, zastosował adekwatną asekurację i właściwie dobrał poziom trudności ćwiczenia. Ubezpieczyciel będzie oceniał odpowiedzialność w odniesieniu do dokumentacji i warunków umowy ubezpieczenia. Przy wyborze dobrowolnych rozszerzeń ochrony należy uwzględnić rzeczywisty sposób wykonywania świadczeń. W przypadku rehabilitacji neurologicznej szczególne znaczenie mają następujące elementy:
- odpowiedzialność za szkody powstałe podczas ćwiczeń, transferów i pionizacji.
- ochrona obejmująca pracę poza stałym gabinetem, jeżeli świadczenia są udzielane w domu pacjenta lub innym wskazanym miejscu.
- odpowiedzialność za osoby, którymi fizjoterapeuta posługuje się przy wykonywaniu działalności, jeżeli zakres polisy dopuszcza taki wariant.
- pokrycie kosztów obrony prawnej, o ile przewidują je warunki dobrowolnej umowy ubezpieczenia.
- odpowiednio wysoka suma gwarancyjna oraz brak niekorzystnych podlimitów dla czynności o podwyższonym ryzyku, zwłaszcza przy świadczeniach wykonywanych u pacjentów z istotnymi deficytami neurologicznymi.
Dokumentacja ma znaczenie nie tylko kliniczne, lecz także dowodowe. W rehabilitacji neurologicznej powinna odzwierciedlać także poziom samodzielności pacjenta i zakres wymaganej pomocy. W przypadku upadku należy wykazać stan funkcjonalny pacjenta przed zabiegiem, w tym sposób poruszania się, potrzebę użycia sprzętu pomocniczego oraz poziom wymaganej asekuracji, zastosowane zabezpieczenia, instrukcje przekazane pacjentowi oraz reakcję na zdarzenie. W dokumentacji powinny znaleźć się informacje pozwalające odtworzyć przebieg świadczenia bez konieczności opierania się na pamięci po kilku miesiącach. Warto również odnotować istotne zalecenia dotyczące transferu, pionizacji i ćwiczeń wykonywanych samodzielnie. Z punktu widzenia ubezpieczyciela istotne będzie również wykazanie, że zastosowana metoda mieściła się w kompetencjach fizjoterapeuty, była poprzedzona właściwą oceną ryzyka i odpowiadała aktualnemu stanowi funkcjonalnemu pacjenta.
Wnioski dla fizjoterapeuty pracującego na B2B
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest traktowanie polisy jako jednego z elementów systemu zarządzania ryzykiem. Przed zawarciem umowy należy porównać zakres obowiązkowego OC z ochroną dobrowolną i sprawdzić, czy ubezpieczyciel obejmuje czynności wykonywane w rehabilitacji neurologicznej. Szczególnej analizy wymagają wyłączenia dotyczące rażącego niedbalstwa, szkód rzeczowych, kar umownych oraz czynności wykonywanych poza deklarowanym zakresem działalności. W razie upadku pacjenta o wyniku postępowania decyduje nie sam fakt wystąpienia urazu, lecz całokształt okoliczności, w tym stan funkcjonalny pacjenta, organizację stanowiska i sposób udzielania instrukcji: standard postępowania, stan pacjenta, zastosowana asekuracja, dokumentacja i związek przyczynowy między działaniem a szkodą. Analiza powinna obejmować również zgodność z dokumentacją pacjenta.